Redakcja Hmag
02.05.24

Jaka jaszczurka występuje w Polsce? Poznaj wszystkie gatunki

Chociaż Polska nie kojarzy się z bujnymi tropikami, to i tutaj można spotkać niesamowite gady. Jaszczurki w Polsce to mieszkańcy naszych lasów, łąk, a nawet ogrodów, którzy potrafią zadziwić swoją zwinnością i umiejętnościami przetrwania. Zapraszamy do odkrycia, jakie gatunki tych fascynujących stworzeń można napotkać podczas rodzimej wyprawy przyrodniczej. Przygotuj się na spotkanie z naszymi małymi, ale niezwykle ciekawymi sąsiadami o zimnej krwi!

Charakterystyka ogólna jaszczurek występujących w Polsce.

Jaszczurki w Polsce to niewielkie gady o zdumiewającej różnorodności. W zależności od gatunku, ich długość ciała może wynosić od 5 do 20 cm, choć najczęściej spotykane jaszczurki nie przekraczają 15 cm. Wszystkie jaszczurki są zimnokrwiste, co oznacza, że ich temperatura ciała zależy od temperatury otoczenia. Często można je spotkać na nasłonecznionych kamieniach lub ścianach, gdzie absorbują ciepło słońca, aby podgrzać swoje ciała.

W Polsce występuje kilka gatunków jaszczurek, do których należą m.in. jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna i jaszczurka zielona. Charakteryzują się one różnymi strategiami przetrwania – niektóre są doskonałymi pływakami, inne są mistrzami kamuflażu, a jeszcze inne potrafią odrzucać ogon, aby uciec przed drapieżnikami. Jaszczurki są ważnym elementem naszego ekosystemu, pełniąc rolę zarówno drapieżników, jak i ofiar dla większych zwierząt.

Jaszczurka zwinka – opis gatunku i jego występowanie.

Jaszczurka zwinka, znana również jako Lacerta agilis, jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych gatunków jaszczurek w Polsce. Charakteryzuje się smukłym ciałem, które osiąga długość od 15 do 20 cm. Jej ubarwienie może wahać się od szaro-brązowego do zielonkawego, co pomaga jej w kamuflażu wśród traw i krzewów.

Występuje na różnych typach siedlisk, od suchych łąk i pastwisk, poprzez obrzeża lasów, aż po ogrody i parki miejskie. Zwinka jest zwierzęciem aktywnym w ciągu dnia, więc najłatwiej ją spotkać podczas słonecznych dni, gdy wyleguje się na słońcu, podgrzewając swoje zimnokrwiste ciało.

Co ciekawe, jaszczurka zwinka jest gatunkiem jajorodnym, co oznacza, że składa jaja, z których po pewnym czasie wylęgają się młode. Samica składa od 5 do 15 jaj, które ukrywa w wilgotnej glebie lub pod kamieniami. Po około 40-60 dniach z jaj wylęgają się małe jaszczurki.

Chociaż jaszczurka zwinka jest gatunkiem powszechnie występującym w Polsce, jej populacja jest na tyle mała, że została wpisana do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Jest to spowodowane głównie niszczeniem jej naturalnych siedlisk oraz polowaniami ze strony drapieżników, takich jak bociany czy sowy.

Jaszczurka żyworodna – charakterystyka i rozmieszczenie.

Jaszczurka żyworodna, znana również pod łacińską nazwą Zootoca vivipara, to kolejny gatunek jaszczurki, który możemy spotkać na terenie Polski. Ta niewielka jaszczurka, osiągająca długość od 12 do 18 cm, charakteryzuje się zróżnicowanym ubarwieniem – od brązowego, poprzez szaro-zielone, aż do czarnego. Co ciekawe, jaszczurka żyworodna jest jednym z nielicznych gatunków gadowych, które nie składają jaj – jak sama nazwa wskazuje, rodzi żywe młode.

Jaszczurka żyworodna jest gatunkiem o dość szerokim zasięgu występowania. Możemy ją spotkać zarówno na terenach nizinnych, jak i w górach, aż do wysokości 2500 m n.p.m. Preferuje wilgotne siedliska – brzegi jezior, strumieni, torfowiska, ale nie stroni również od suchych łąk czy obrzeży lasów. Rozmieszczenie jaszczurki żyworodnej na terenie Polski jest nierównomierne – najczęściej spotkać ją można na północy i wschodzie kraju, co jest związane z preferowanymi przez nią warunkami środowiskowymi.

Jaszczurka zielona – szczegóły dotyczące gatunku i jego obecność w Polsce.

Jaszczurka zielona (Lacerta viridis) to jeden z najbardziej charakterystycznych gatunków jaszczurek występujących w Polsce. Wyróżnia się intensywnie zielonym ubarwieniem, które nie tylko nadaje jej nazwę, ale również stanowi idealny kamuflaż wśród zieleni roślinności. Jest to gatunek stosunkowo duży, osiągający od 30 do 40 cm długości, wliczając w to długi, zwinny ogon.

Obecność jaszczurki zielonej w Polsce jest ograniczona głównie do cieplejszych rejonów kraju, z większymi populacjami występującymi na południu i w zachodniej części Polski. Preferuje ona otwarte, słoneczne tereny, takie jak skraje lasów, polany, czy stare mury, gdzie może się wygrzewać w promieniach słońca, niezbędnych dla jej zimnokrwistego organizmu.

Rozmnażanie jaszczurki zielonej również ma swoją specyfikę – jest gatunkiem jajorodnym. Samice składają od 6 do 20 jaj, które są ukrywane w wilgotnych i ciepłych miejscach, takich jak stogi siana czy kompostowniki, gdzie młode są bezpieczne i mają odpowiednie warunki do rozwoju.

Chociaż jaszczurka zielona nie jest gatunkiem zagrożonym na terenie Polski, to jednak zmiany w środowisku naturalnym i presja antropogeniczna mogą wpływać negatywnie na jej populacje. Dlatego też istotne jest zachowanie odpowiednich siedlisk dla tego pięknego i korzystnego dla ekosystemu gatunku jaszczurki.

Rzadziej spotykane gatunki jaszczurek w Polsce – jaszczurka murowa i inne.

Wśród rzadziej spotykanych przedstawicieli gadów w Polsce znajduje się jaszczurka murowa (Podarcis muralis), która wyróżnia się umiejętnością wspinania się po ścianach i skałach. Jej obecność w Polsce jest raczej okazjonalna i związana głównie z terenami o cieplejszym mikroklimacie, jak na przykład murki wokół winnic czy kamieniste zbocza. Ten niezwykły gatunek fascynuje swoją zwinnością oraz ciekawym ubarwieniem, pasującym do skalistego otoczenia.

Natomiast jeszcze bardziej niespotykane są jaszczurki ścienne (Takydromus sexlineatus), które można by pomylić z jaszczurką murową ze względu na podobne upodobania środowiskowe. Mimo że są to gady sporadycznie występujące w naszym kraju, ich obserwacja staje się prawdziwym przyrodniczym rarytasem dla entuzjastów herpetologii. Ich zielonkawe ubarwienie z charakterystycznymi podłużnymi pasami stanowi doskonały przykład adaptacji do życia wśród roślinności.

Podsumowanie

Odkrywanie świata jaszczurek w Polsce to fascynująca przygoda, która pozwala lepiej zrozumieć różnorodność i piękno rodzimej fauny. Każdy z omówionych gatunków – jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna oraz jaszczurka zielona – wnosi wyjątkowy element do naszego ekosystemu i zachwyca swoimi adaptacjami do życia w różnych warunkach środowiskowych. Nie zapominajmy o ich ochronie i znaczeniu dla przyrody. Zachęcamy do dalszego poznawania i obserwowania tych niezwykłych gadów w ich naturalnym środowisku, co może przynieść wiele radości i wiedzy o przyrodzie naszego kraju.

Czytany: 11

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *